لارستان یکی از شهرستانهای جنوبی استان فارس است.شهر لار مرکز شهرستان لارستان است. لارستان در استان فارس در حد فاصل شهرستانهای داراب، زریندشت، جهرم، قیر و کارزین، خنج، اوز، گراش و لامرد قرار دارد و در شرق و جنوب با حاجیآباد، بندرعباس و بستک در استان هرمزگان همجوار است.
لارستان با دارا بودن ۵ بخش و ۸ شهر و وسعتی برابر با ۱۲۳۱۱ کیلومتر مربع، بزرگترین شهرستان استان فارس است و براساس سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ جمعیتی برابر با ۱۷۳٬۱۸۹ تن داشتهاست.
بر اساس آنچه در اسطورهها و افسانههای قدیم ایران زمین آوردهاند، گرگین میلاد از پهلوانانِ باستان، بنیانگذار شهری بود که با مشتقگیری از نام او احتمالاً به لاد شهرت یافت و این نام بعدها به لار دگرگون شد.
طبق روایات افسانهای موجود، پس از گرگین میلاد فرزندان آن پهلوان افسانهای، نسل اندر نسل به حکومت این منطقه منصوب شدهاند و تا سال ۱۰۱۵ ق، حکومتشان زیر لقای شاهان ایران بر جای بودهاست.
تأسیس لار کنونی در اواخر قرن ششم قمری بیان شدهاست و ذکری از آن تا قرن هفتم و هشتم قمری به میان نیامده است.اولین بار منابع قرن هشتم هجری از جمله حمدالله مستوفی از لار خبر دادهاست. او این شهر را از توابع «شبانکاره» شمردهاست. در دانشنامه جهان اسلام نیز لارستان بخشی از ولایت دارابگرد معرفی شدهاست.
لارستان در دوره صفویه ولایتی مهم و وسیع در جنوب فارس بوده و سکه تجاری مخصوص خود را ضرب میکردهاست.
از جمله بناهای تاریخی پیش از اسلام در لارستان تمب بت، آتشکدهُ کاریان، قلعه اژدها پیکر در لار، آتشکدهُ محلچه در بین راه اصلی لار به شیراز، قلعهُ فرشته جان، قلعه جبرئیل در بنارویه، قلعه ایلود، قلعه کیقباد در جویم، کاروانسراهای واقع در بین جادهُ خنج، کاروان سراهای واقع در بین جادهُ گراش و خنج به فال و فال به سیراف میتوان نام برد. هم چنین آثار و بقایای جادهُ باستانی عصر ساسانی بین جویم و جهرم و بین فال و اسیر به سیراف، و فیروزآباد به خنج، و خنج به کاریان نیز از آثار باستانی این شهر تاریخی است.
آتشکده آذرفرنبغ کاریان، مربوط به دوران ساسانیان، کهنترین بنای تاریخی در شهرستان لارستان کنونی است، که یکی از سه آتشکده بزرگ ایرانی در دوران قبل از اسلام به شمار میرفتهاست. اکنون بنای این آتشکده به صورت تلی از خاک به نام تمب تشی در نزدیکی روستای کاریان، از توابع بخش جویم به چشم میخورد.
شهرستان لارستان با مساحتی معادل ۱۲٬۳۱۱ کیلومتر مربع که حدود ۱۰ درصد از مساحت استان را شامل میشود. این شهرستان در جنوب استان فارس و بین نوار ۵۳ درجه و ۸۷ دقیقه تا ۵۵ درجه ۴۴ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۲۱ دقیقه تا ۲۸ درجه و ۲۱ دقیقه عرض شمالی واقع شدهاست. این شهرستان از شمال به شهرستانهای داراب، زرین دشت، و جهرم، از غرب به قیروکارزین، خنج، اوز، گراش و لامرد، و از شرق و جنوب به استان هرمزگان محدود میباشد. به لحاظ تقسیمات سیاسی شهرستان لار در سال ۱۳۹۸ از تعداد ۵ بخش، ۸ شهر و ۱۱ دهستان برخوردار بودهاست. شهر لار مرکز این شهرستان میباشد. لارستان بزرگترین شهرستان استان فارس است و ارتفاع آن به طور میانگین ۹۱۵ متر بالاتر از سطح دریا است.
لارستان از نظر آب و هوا جزو مناطق گرم و خشک بهشمار میرود و دارای زمستانهایی معتدل و تابستانهایی بسیار خشک است. ولی در گذشتههای دور کشاورزی در لار رونق داشته است.
شهرستان لارستان در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ با ۱۷۳٬۱۸۹ نفر جمعیت، هفتمین شهرستان پرجمعیت استان به شمار میرود.
زبان و گویش ساکنان شهرستان، زبان لارستانی گویش لاری میباشد که از زبان/گویشهای ایرانی جنوبغربی بهشمار میرود که با زبان فارسی و زبان تاتی و زبان لری همخانواده است. دین مردم لارستان اسلام است.
بازرگانی، صنعت و خدمات پیشهٔ عمدهٔ اهالی لار است و برخلاف عمدهٔ مناطق کشور، کشاورزی و دامپروری به دلایلی چون کمآبی، هوای نامساعد و شوری اراضی این شهرستان (بهویژه در نواحی جنوبی) در این منطقه رونق چندانی ندارد.
لارستان دارای دو شهرک صنعتی به نامهای شهرک صنعتی لار با ۱۱۹ هکتار مساحت و شهرک صنعتی بخش بیرم با ۴۲ هکتار و دو ناحیه صنعتی حسنلری و پشتهسنگر شهر لار هرکدام با ۱۳ هکتار مساحت و در مجموع ۱۸۷ هکتار فضای صنعتی است.
لارستان از حیث تعداد واحدهای واگذاری و فعالیت پس از شهرستان شیراز در رده دوم شهرهای استان فارس قرار دارد؛ در شهرک صنعتی شهر لار تا به حال ۱۰۷ واگذاری زمین صورت پذیرفته که از این تعداد ۶۰ واحد دارای پروانه بهرهبرداری، ۲۵ واحد نیمهفعال و مابقی در حال ساخت یا تعطیل است. شهرک صنعتی بزرگ شهر لار دارای دو فاز ۶۰ هکتاری است.
